17 hay 18 tuổi chưa biết mình muốn làm nghề gì không phải là một điều gì quá to tát.
Sai lầm của phụ huynh là biến câu hỏi:
“Con muốn học gì?”
thành một bài kiểm tra mà con buộc phải có đáp án.
Thay vào đó, hãy bắt đầu bằng những câu dễ hơn:
- Con không muốn làm kiểu công việc nào?
- Con thích làm với người, dữ liệu, máy móc hay ý tưởng?
- Con thích công việc có cấu trúc rõ hay thay đổi liên tục?
- Con chịu được Toán phức tạp đến đâu?
- Con có thích đọc, viết, giao tiếp, thiết kế, xây dựng hay phân tích không?
Sau đó cho con trải nghiệm nhỏ:
- xem chương trình đào tạo thật;
- học thử một khóa học ngắn hạn trên Udemy hay Coursera;
- làm thử dự án nhỏ;
- nói chuyện với các anh/chị sinh viên cùng chuyên ngành;
- quan sát các anh chị tốt nghiệp từ ngành con có dự định học;
- tham gia các workshop/seminar;
- thử sử dụng các công cụ của ngành học.
Trắc nghiệm hướng nghiệp có thể giúp đặt câu hỏi, nhưng không nên thay con đưa ra quyết định.
Mục tiêu không nhất thiết phải là:
“Tìm đúng một ngành duy nhất.”
Mục tiêu thực tế hơn là:
“Thu hẹp về 3–5 lựa chọn mà con hiểu tương đối rõ và đều có thể chấp nhận.”
Từ đó mới so trường, chi phí và cơ hội nghề nghiệp trước khi đưa ra quyết định là con sẽ theo học ngành nào.